Mijn zoon vroeg mij onlangs of ik weer 18 zou willen zijn. Mijn reactie was: “ja, maar alleen met de wijsheid die ik nu heb. En precies daarom is het antwoord nee”.
Want zo werkt het leven niet. Je kunt niet terug met alles wat je inmiddels hebt geleerd. Je kunt niet opnieuw beginnen met de rust, mildheid en ervaring die door en met de jaren is gekomen.
En eerlijk gezegd wil ik ook niet terug naar de vrouw die ik op mijn achttiende was. Niet omdat er iets mis was met haar, maar omdat zij nog zo vaak geloofde dat ze iets verkeerd deed. Dat ze niet goed genoeg was. Dat anderen verder waren, slimmer waren of beter wisten hoe het hoorde.
Die stem was al vroeg ontstaan, gevoed door een pestverleden op de basisschool. En die stem is lang met mij meegereisd.
Later, als advocaat, zag ik collega’s die artikelen publiceerden, in besturen zaten, onderwijs gaven en mooie zaken binnenhaalden. Ik keek daar met bewondering naar, maar het voedde ook mijn gevoel van tekortschieten. Alsof hun prestaties iets zeiden over mijn gebrek daaraan. Alsof ik pas echt meetelde als ik nóg harder werkte, nóg meer deed en nóg beter bewees dat ik mijn plek waard was.
Die overtuiging voedde een prestatiedrang die lange tijd heel vanzelfsprekend voelde. Harder werken. Meer bewijzen. Altijd alert zijn op wat beter kon.
Met de jaren ben ik die overtuiging steeds beter gaan herkennen. Ze is niet helemaal verdwenen, zeker niet wanneer ik iets nieuws leer. Maar ik geloof haar niet meer automatisch. Ik kan die stem nu opmerken zonder haar het stuur te geven. Ik kan haar zien als een oude overtuiging in plaats van als de waarheid. En ik kan haar parkeren. Niet door mezelf streng toe te spreken, maar juist door met meer mildheid te kijken naar waar die stem ooit vandaan kwam.
Wat ik inmiddels ook weet, is dat we altijd leraar en leerling tegelijk zijn. Er zijn dingen die ik nu kan doorgeven aan anderen. Ervaringen, lessen en inzichten die misschien precies op het juiste moment komen.
Tegelijkertijd is er nog zoveel wat ik niet weet. En dus blijf ik leren. Van mijn kinderen, dierbaren, collega’s, klanten en mensen die anders kijken dan ik.
Misschien is dat de wijsheid die ik niet had op mijn achttiende. Dat groeien niet betekent dat je nooit meer twijfelt. En dat zelfvertrouwen niet betekent dat je alles zeker weet. En dat je niet eerst alles hoeft te kunnen, weten of bewijzen voordat je mag meedoen.
Vandaag blaas ik 45 kaarsjes uit. Dankbaar voor alles wat ik heb geleerd, voor wat ik heb mogen loslaten en voor alles wat ik nog mag ontdekken, leren en doorgeven.