Ik was een paar jaar advocaat toen een goede vriendin mij dat zei, en ik weet nog hoe ik daar stond: verbaasd, een beetje gepikeerd ook, omdat ik oprecht vond dat ik gewoon helder was. Thuis vertelde ik het en daar kwam geen tegenspraak maar herkenning terug, want ook thuis kon ik in discussies ineens klinken alsof ik mijn toga nog aan had.
Ik vond het confronterende feedback, en ik was het er aanvankelijk niet mee eens, totdat ik erop ging letten en merkte hoe snel het gebeurt. Snel schakelen, scherp formuleren, gaten prikken, alvast drie stappen vooruit, terwijl het gesprek eigenlijk vraagt om iets anders.
Nu zie ik vooral dat deze feedback een cadeau was, omdat ik vanaf dat moment bewuster ben gaan kiezen hoe ik wil communiceren. Niet minder duidelijk, maar menselijk, zodat er verbinding ontstaat in plaats van een discussie die ik moet winnen. En niet alleen thuis, maar ook in mijn vak en met mijn collega’s.
Ook op veel advocatenkantoren zie ik dat er met collega’s geregeld gecommuniceerd wordt vanuit de rol van advocaat, ook als het gesprek helemaal niet om inhoudelijke scherpte vraagt. Daadkrachtig en duidelijk zijn waardevolle kwaliteiten, maar verdedigend en aanvallend sluipen er makkelijk bij in, en dan verandert een gesprek met collega’s ongemerkt in een mini-pleidooi.
Denk aan een patroon die een concept processtuk teruggeeft aan een advocaat stagiaire met vooral: dit is onvoldoende, dit moet strakker, dit kan je zo niet opschrijven. Je kunt hetzelfde ook zeggen als collega, met behoud van scherpte: als je deze twee punten aanpast wordt het processtuk sterker, en dit is waarom dat ertoe doet.
Als je de pet van advocaat eens afzet en je bewust in de rol van collega stapt, kan je nog steeds duidelijk zijn, maar de ander zal eerder naast je gaan staan in plaats van tegenover je.
Wat zou er in de werkomgeving veranderen als er net iets vaker gesproken wordt als mens, en net iets minder als advocaat?